३७,५५,००,००,००० रुपियाँको मौनता

The Prime Minister, Shri Narendra Modi interacting with the Indian Community, at the ‘Bharat Ki Baat, Sabke Saath’ programme, at Westminster, London on April 18, 2018.

विचार

दाराब फारुकी


कल्पना गर्नुहोस्, तपाईं राती ९ बजे घरबाट निक्लनु भएको छ, किराना पसल बन्द हुन लागेको छ। घरमा चिनी सकिएको छ। विहान फिक्का चिया पिउनुपर्ने बाध्यताको यादले तपाईंको खुट्टामा यति शक्ति दिनेछ, त्यो पसल बन्द हुनभन्दा अघि तपाईं ‘फास्ट वाकिङ’ मा ओलम्पिक गोल्ड मेडल जित्न सक्नुहुनेछ।

तर, त्यतिनैबेला एउटा महङ्गो स्पोर्टस् कार तीव्र गतिमा तपाईंको नजिकबाट, झण्डै तपाईंलाई ठक्कर मार्दै, हुँइकिन्छ। र, त्यो कारले तपाईंभन्दा पछि रहेको एउटा १५ वर्षको केटोलाई ठक्कर दिन्छ। एक सेकेण्डमा त्यो केटा तपाईंको आँखाकै अगाडि मर्छ।

स्पोर्टस् कारबाट एक २० वर्षको युवा निक्लेर भाग्छ, तपाईंको आँखामा आँखा जुधाउँदै। एक पलका लागि तपाईंले उसको अनुहार प्रष्ट देख्नुहुन्छ। अब त्यो अनुहार तपाईंको आँखामा बसिसकेको हुन्छ। बधाई छ! तपाईं अब त्यो अपराधको एक मात्र साक्षी बन्नुभयो।

केही दिनपछि सबै गुत्थी खुल्दै जान्छ। जुन केटो मऱ्यो, ऊ कक्षा १० को बोर्ड परिक्षाको रिजल्टको प्रतिक्षा गरिरहेको हुन्छ। आज उसको रिजल्ट आउँछ, उसको ९२ प्रतिशत अङ्क आएको छ। उसको पिता रिक्सा चलाउँछन्। उता, जो युवक कार चलाइरहेका थिए, उनी एक ठूलो उद्योगका मालिकका छोरा हुन्।

अब तपाईंलाई फोन आउन थाल्छ। एउटा फोन ठूलो कर्मचारीको, १०–१२ वकिल को, एउटा प्रहरी अधिकारीको र तपाईंको प्रिय स्थानीय नेताको। सबैको भनाई हुन्छ-बच्चाबाट गल्ती भयो, २० वर्षको मात्र हो, जेल गयो भने जीवन बर्बाद हुन्छ।

एक दिन त्यही धनी युवक तपाईंको अफिस अगाडि आएर तपाईंको खुट्टा पक्रेर रून थाल्छ। अब तपाईं निकै ठूलो दुविधामा पर्नुहुन्छ। तर हामी अझै पनि मूल मुद्दामा प्रवेश गरेकै छैनौँ। यो अब आउँछ।

फेरि एक दिन तपाईंको घर, त्यो युवकका पिता आँखाभरि आँशु लिएर ब्यागमा ५० लाख रूपियाँ लिएर आउँछन्। उनको यतिमात्र आग्रह हुन्छ, तपाईं अदालतमा केही पनि नबोल्नु। तपाईंलाई त्यतिबेला थाहा हुन्छ, तपाईंको ‘चुप्पी (मौनता)’ को मूल्य ५० लाख रूपियाँ हो।

जो अङ्ग्रेजीमा भन्छन्, ‘साइलेन्स इज गोल्ड’, किनभने तपाईंको मौनता सुनभन्दा पनि महङ्गो छ। अब यो महङ्गो हो कि महङ्गो पर्छ, त्यो तपाईं यो लेख सकिएपछि फैसला गर्नुहोला।

२५ मेमा कोबरापोस्टले करीब–करीब सबै मिडिया हाउसमा गरेको स्टीङ अपरेशन जारी गऱ्यो। यस स्टीङ अपरेशनमा मिडियाका कैयौँ ठूला घरनाहरूको नाम शामिल छ। उनीहरूमाथि आरोप छ, उनीहरू सबै ‘हिन्दुत्वको एजेन्डा’ अगाडि बढाउन पैसा लिएर जे पनि गर्न तयार छन्।

तर, यो कुरा सही होइन, यो कुरा अर्धसत्य हो। बाँकी कुरा के हो, यहाँ थोरै तथ्याङ्क केलाउनु पर्नेछ।

पछिल्लो वर्ष अक्टोबर, २०१७ सम्म मोदी सरकारले साढे तीन वर्षमा ३ हजार ७ सय ५५ करोड भारतीय रूपियाँ अर्थात् ३७,५५,००,००,००० भारतीय रूपियाँ सरकारले आफ्नो प्रचारमा खर्च गऱ्यो । फेरि एक पटक पढ्नुहोस् ३७,५५,००,००,००० रूपियाँ मोदी सरकारले के कुरामा खर्च गऱ्यो? आफ्नो प्रचारमा। यो पैसा कसकोमा गयो? मिडियाकोमा। र, यो मिडियाको अधिकांश हिस्सा हुन् जो कोबरापोष्टको स्टिङमा परे।

अब सत्यतालाई पूरा गरौँ। यो पैसा थियो, ‘चुप्पी’ का लागि। चुप बस, जे बोल्ने हो हामी बताइदिन्छौँ। एजेन्डा भाजपाको अफिसको भव्य बिल्डिङ र आरएसएसको नागपुरमा रहेको ‘नट सो भव्य’ विल्डिङमा तय हुनेछ।

हिन्दू मुसलमानको एक्शन, ‘हिन्दु खतरामा छ’ को नाच, जेएनयूमाथि बहस, संसदका सासु–बुहारी, लव जिहादको धोका आदि आदि, पूरै देश टिभी न्यूजमा एकता कपूरको सीरियल हेरिरहेका हुन्छन्।

भोकमारी, किसान आत्महत्या, बलात्कार, बेरोजगारी, एक्सपोर्ट–निर्माण–उत्पादकत्वको विनाश, महिला र दलित उत्पीडन आदि–आदि माथि ‘सियो खसेको सुनिने सन्नाटा’ मतलब ‘चुप्पी’ वा ‘मौनता’ !

३७,५५,००,००,००० रू कोमौनता

यो त भयो मौनता कति महङ्गो हुन्छ भनेर अब कुरा गरौँ कसरी महङ्गो पर्छ? यो उनीहरूसँग हुन्छ जो चुप रहँदैनन्। यहाँ दुईजनाको नाम लिन्छु। (हुनतः धेरै छन्)

रवीश कुमार र राना अय्यूब। दुवै ‘र’ राशीका हुन्। दुवैको बोलेको कारण समस्यामा छन्। दुवैको नम्बर तपाईं सजिलै इन्टरनेटमा पाउनुसक्नुहुनेछ। तपाईं कुनै पनि समय, विश्वको कुनै पनि कुनाबाट यिनीहरूलाई गाली बक्न सक्नुहुनेछ। उनीहरूको परिवारको बारेमा जति सक्दो घटिया कुरा सोच्न सक्नुहुन्छ, त्यो या फोन गरेर या म्यासेज गरेर भन्न सक्नुहुनेछ।

रानाको त एक पोर्न भिडियो पनि बजारमा छ। जहाँ उनको अनुहार कम्प्युटरको सहाराबाट मोर्फ गरेर राखिएको छ। दुवैलाई ज्यान मार्ने धम्की दिनु सामान्य कुरा भइसकेको छ। पुलिसको नाम मात्रको डर भएको कारण मानिसहरू आफ्नो अनुहार देखाएर भिडियो बनाएर धम्की दिन्छन्। राना महिला भएको कारण उनलाई बलात्कार गरेर मार्ने धम्की दिइन्छ।

दुवैलाई हिन्दु विरोधी, पाक–समर्थक र राष्ट्रघाती जस्ता नामले बोलाइन्छ। दुवैले दर्जनौँ एफआइआर दर्ज गरेका छन्। तर, यहाँ भूल्न हुँदैन भाजपाको ११–१२ करोड सक्रिय सदस्य छन्। इज्जत र प्रतिष्ठा दुवैको सडकमा छ।

यदि यिनीहरूले ३७,५५,००,००,००० करोड रूपियाँबाट दुई–चार करोड लिएका थिए भने आज उनीहरूको इज्जत र प्रतिष्ठा ‘ऐश’ गरिरहेको हुन्थ्यो। सत्यताको चक्करमा उनीहरूको परिवारले पनि यो दिन देखिरहेका छन्। किनभने सरकार उनीहरूलाई किन्न सकिरहेको छैन। मानिसहरू प्रायः उनीहरूलाई फोन गरेर सोध्छन्, ‘तिमीहरूको रेट कति हो ?’ शायद ‘सरकार’ लाई लाग्दो होला, उनीहरूले कुनै कलरलाई आफ्नो रेट बताइदिनेछन् र हाम्रो काम सजिलो हुनेछ।

यिनीहरू एक्ला होइनन्। सामाजिक सञ्जालका ती जानवर जो ‘प्रधानमन्त्री मोदीबाट फलोब्याक पाएर धन्य छन्’, उनीहरूलाई देशमा खुल्ला छुट छ। कोही पनि युवा या युवती उनीहरूको गालीबाट अछुत रहन सक्दैनन्, यदि उनीहरूले सरकारसँग प्रश्न गरे भने।

बलात्कारको धम्की त सामान्य भइसक्यो। अब धम्कीमा परिवारको पनि परिवारको बलात्कार र हत्याको आउँछ। नरसंहार, जातीय संहार आजभोलि सामान्य भइसक्यो। यो हो, ‘मौनता तोड्नुको मूल्य’।

हो, मौनता तोड्नुको मूल्य, देशका लागि बोल्नुको मूल्य। उनीहरू चुकाइरहेका छन् जो ३७,५५,००,००,००० रूपियाँबाट आफ्नो हिस्सा लिन अस्वीकार गरिरहेका छन्।

तर, यो कुरा म यहाँ तपाईंहरू सबैलाई किन भनिरहेको छु? आउनुहोस्, मूल मुद्दामा प्रवेश गरौँ। तपाईंको मौनता कति महङ्गो छ? या कति महङ्गो पर्ने वाला छ, म त्यो बताउने छु।

भाजपाको ११–१२ करोड सदस्यलाई हटाउनुहोस्, उनीहरूको कुरा त बुझ्छु। उनीहरूको कुनै न कुनै स्वार्थ होला, तर, बाँकी १.२ अर्ब को के? तपाईंहरूले किन मौनता साँधिरहनुभएको छ?

जब तपाईंलाई थाहा छ कि यो सरकार या त तपाईंको मौनता किन्ने छ या तपाईंलाई चुप गराउनेछ, त तपाईं चुप किन हुनुहुन्छ? या तपाईंले पनि पैसा पाइसक्नुभएको छ?

मलाई थाहा छ यो दुवै कुरामा सत्यता छैन किनभने म एक्लो होइन। तपाईं यसकारणले चुप हुनुहुन्छ किनभने तपाईं घरबारमा व्यस्त हुनुहुन्छ। रोटीको लडाईं लडिरहनुभएको छ या आफ्नो कामसँग जुझिरहनुभएको छ।

तर, यस्तो समय पनि आउँछ जब तपाईं बोल्नुपर्ने हुन्छ। मौनता तोड्नुपर्ने हुन्छ। जो झुठ बोलिरहेका हुन्छन्, उनीहरूको प्रतिरोध गर्नुपर्ने हुन्छ र जो सत्य बोलिरहेका हुन्छन्, उनीहरूको साथ दिनुपर्ने हुन्छ।
अहिले त्यही समय हो, उनीहरूको प्रतिरोध गर्ने जसले करोडौँ रूपियाँमा हाम्रो विश्वास बेचे। कोबरापोस्टले यो प्रमाणित गरेको छ, यो ‘चुप्पी’ मिडिया होइन, ‘पप्पी’ मिडिया हो, जो सरकारबाट फ्याँकेको टुक्रामा पालिरहेको छ।

र, अब समय हो उनीहरूको साथ दिने जो आज पनि सत्य बोलिरहेका छन् र प्रश्न गरिरहेका छन्। अब समय हो ‘चुप्पी’ तोड्ने किनभने यो मौनताले तपाईं हामीलाई कुनै तत्काल असर नगर्ला तर हाम्रो आगामी पुस्तालाई निकै महङ्गो पर्ने वाला छ।

हरेक कुराका लागि सडकमा निक्लन जरूरी हुँदैन, तपाईंको हातमा एउटा फोन छ, जुन सामाजिक सञ्जालसँग जोडिएको छ।

त्यहाँ लेख्नुहोस् र आफ्नो मौनता तोड्नुहोस्।

हुनसक्छ तपाईं मोदी सरकारको समर्थक हुनुहुन्छ, तर सरकार बदले–नबदले पनि उसको नजरिया बदल्न जरूरी हुन्छ।

यही तपाईं बोल्नुभएन भने देश सँधैको लागि बदलिनेछ।

यो विश्वमा सँधै नराम्रो मान्छे थिए र रहनेछन्।

तर, नराम्रो कुरा त्यतिबेला मात्र फैलिएको छ, जब राम्रो मान्छे मौन बासे ।

त्यसैले आफ्नो मौनता तोड्नुहोस् किनभने एउटा अवाजले कैयौँ कुकर्म रोक्न सक्छ।

किनभने स्वतन्त्रता तपाईंको आवाजमा बस्छ र आवाजसँग बाहिर आउँछ।

स्वतन्त्रतालाई तपाईंको शब्द दिएर आजाद गरिदिनुहोस् र फेरि एक पटक कसरी ठूला–ठूला दिग्गज रूमालले आफ्नो निधारको पसिना पुछिरहेको हुनेछन्, त्यो हेर्न पाउनुहुनेछ।

तिम्रो हाकिम, तिम्रो दुःख कहाँ बुझ्छ, मात्र मौनतालाई तिम्रो, होभन्ने बुझ्छ।

यो द वायरबाट अनुवाद गरिएको हो।


रातोपाटी-बाट साभार

सक्दो सेयर गर्नुहोस्-

फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

प्रतिक्रिया