म्यागजिन

 ‘एक्टिभिष्ट अक्षर’को एक्टिभिजम्

किताब सिक्किममा  डा. पवन चामलिङको २५ वर्षे शासन गर्ल्याम्म ढल्यो। सरकार ढाल्ने राजनैतिक चलखेल त उस्तै-उस्तै नै हो तर मैले कवि आदर्श मिलन र उनको ‘एक्टिभिष्ट अक्षर’लाई सम्झें। जय क्याक्टस पुस्तक हातलागेपछि पाठप्रतिक्रिया स्वरूप केही […]

म्यागजिन

के भाषा आन्दोलन भएकै हो र ?(लेखक-कमल भुजेल)

अहिलेको सन्दर्भमा नेपली भाषाले मात्र काम चल्दैन, भूमण्डलीकरणको युगमा, सञ्चार-माध्यमले चोटी छोएको बेला नेपाली भाषा मात्र बोल्नु पर्छ भन्नु पटक्कै मिल्दैन। तर संसारको कुनै पनि भाषा सिक्नु अघि आफ्नो मातृ-भाषाको ज्ञान हुनु आवश्यक हुन्छ। कमल […]

म्यागजिन

आलोचनाको माहौल- अन्डर कन्सट्रक्सन साङ्ग्रिलाले अब केही गर्ला!

एउटा कृति कोरेर दुनियाँको सम्मान पचाउन सक्ने साहित्यकारले स्वास्थ्य आलोचना पनि पचाउने क्षमता स्थापित गर्नुपर्छ। आलोचना पचेन भने तिम्रो अर्को कृति पाठकलाई नपच्ला। पाठकले ग्रहण नै नगर्ला पनि। आलोचना पचाउन सकेनौ भने जुन सुकै पुरस्कार […]

म्यागजिन

जीवनको समग्रताको प्रतीक कृष्ण(लेखक-कबीर बस्नेत)

फ्रायडपछि सारा संसारमा नै एउटा नयाँ चेतनाको जन्म भएको हो। दमन, सम्प्रेषण गलत हो अनि यसले मनुष्यलाई आत्महीनताको स्थितिमा पुर्याउँछ। व्यक्ति आफैसित लड्न थाल्यो भने ऊ आफै नष्ट हुन्छ भन्ने बोध विश्वव्यापी हुनथाल्यो। दाहिने र […]

म्यागजिन

गोर्खाल्याण्ड, यूटी अनि नेतृत्वबीचको अन्योलता

किरण बीके अध्यक्ष, जीएसएसएस।  नेतृत्वहरूले बुझ्नुपर्ने कुरो के हो भने अरू व्यवस्थाको त कुरै गर्दिन तर यूटी भनेको नराम्रो होइन यसले हाम्रो राजनैतिक सुरक्षा र राष्ट्रिय चिह्नारीको भारी बोक्न अवश्यै सक्नेछ। तर यो लास्ट मिनट […]

म्यागजिन

‘मेरो सालिग निर्माण नगर्नु’ भन्ने पारसमणि प्रधानकै सालिग अनावरण भएपछि

सुर्ता भरतमणि बोल्दै गए, भने, “सालिग स्थापित गरिएपछि त टाउकामा काग बस्छ, चरा-चुरुङ्गी बस्छन् अनि बिष्ट्याउँछन् पनि। त्यो अजालाई मन पर्दैन थियो। सालिग अनावरणपछि त्यसको बिल्लिबाठ हुन्छ। त्यसको कसैले सिहार-सुसार गर्दैनन्। त्यो उनलाई मन पर्दैन […]

म्यागजिन

पाहाड़को शिक्षा कसले सुधार्ने ? (विचार)

हाम्रो समाजको सबै समस्याको समाधान भनेको छुट्टै राज्य मात्र होइन अतह हामीलाई जुन काम सुम्पिएको हुन्छ त्यो जिम्मेवारीपूर्ण पुरा गर्नु हो। प्रत्येक तहबाट नै इमान्दारीपूर्वक काम गरिन थाले समाज समृद्धिको बाट तिर अवश्य नै अग्रसर […]

म्यागजिन

आप्पा-ले जन्माएका केही जिज्ञासा

फिल्म व्यावसायिक दृष्टिकोणले नै बनाइन्छ अनि त्यस तर्कमा हेर्ने हो भने अनमोल गुरूङले दयाहाङ राईलाई मुख्य भूमिकामा लिनु, कालिम्पोङमा आफिस भएको प्रोडक्सन हाउसद्वारा बनिएको फिल्मको रिलिज चाहीँ पहिले नेपालमा नै। त्यो पनि अति भव्य रेड […]

म्यागजिन

विशाल नाल्बो-का तीन कविता

विशाल नाल्बो मसिना कुराहरूबाट संसार र जीवनका ठूला शास्त्र केलाउने कवि हुन्। प्रेमका कविता होस् वा समाज सरोकारका, उनको आफ्नै वाग्धारा छ। युवा पुस्तामा आफ्नै अभिव्यक्ति शैली निर्माण गर्दै पहिचान बनाएका विशालको कविता क्षेत्र निक्कै […]

म्यागजिन

भूमिगत आन्दोलनकारीमाथि प्रशासनको अत्याचार र प्रताडना हुनु नै आन्दोलनको जीवित रूप हो

भूमिगतको वयान भोलिको दिन लाखौंको भीड लिएर दार्जीलिङ प्रवेश गर्नेछौं। हामी भूमिगत हुनु र हामीमाथि प्रशासनको अत्याचार र प्रताडना हुनु नै आन्दोलनको जीवित रूप हो। जुन आन्दोलनसँग बङ्गाल सरकार अनि विनय र अनित जस्ता दलालहरू […]

म्यागजिन

आप्पा  : समय र मुड हुँदा हेर्ने फिल्म

आप्पाबाट निर्देशक गुरुङको वाहवाही गर्न सकिन्न तर आशा राख्न सकिने ठाउँचाहिँ छोडेका छन् । यसपटक उनलाई पटकथाले धोका दियो । बरु गीत लेखन र कम्पोजमा उम्दा लाग्छन्। समय र मुड हुँदा हेर्ने फिल्म हो, आप्पा । […]

म्यागजिन

महुवा मोइत्रको प्रश्न महुवा मोइत्रलाई नै

प्रश्न तपाईंले फासिज्मको दोस्रो सङ्केत भन्दै भन्नुभयो, “”There is a ten-fold increase in the number of hate crime from 2014 to 2019.” महुवा ज्यु, तपाईंले hate crime को कुरा गर्दै हुनुहुन्छ। २०१७ को आन्दोलनको नाम […]

म्यागजिन

के तपाईंहरू हेमन्त नयनलाई बचाइराख्न चाहनुहुन्न र?

अविच्युरी मिलन वान्तवा संवेदनशील मनहरूलाई हल्लाइदिने सामर्थ्य बोकेका केही गीतहरू सुम्पिराखेर एउटा आकार अलप भयो। औसत दार्जीलिङे कलाकारहरूको साकार हुन नसक्ने सपनाको बेजोड़ गीत मुटु-मुटुमा छोड़िराखेर एउटा मुटु गायब भयो। भनौँ सम्पूर्ण नेपाली जनजीवनमा ईश्वरप्रदत्त […]

मुख्य समाचार

क्षेत्रीय दल असुरक्षित कि असक्षम?

सम्पादकीय विमल गुरुङले बारम्बार भनिरहेका छन्, कुनै पनि वार्तामा अब सबै दलको नेतृत्व हुनुपर्छ। बारम्बार भनिरहेका छन्, सबै दलहरूबीच एकता बनिरहनुपर्छ। विमल गुरुङले जे भनिरहेका छन्, त्यो क्रामाकपाको आरबी राईले किन भनिरहेका छैनन्? त्यो गोरामुमोको […]

म्यागजिन

तिमी आउने बाटोभरि…

किताबको कुरा साँचो लेखकले राम्रा-नराम्रा जुनै पनि कुरालाई समाजबाट टिपेर आफ्नो रचनामा थपक्क राखिदिन्छन्। त्यसका राम्रा-नराम्रा पक्षमाथि आफ्नो विचार राख्दैनन्। त्यस्ता कसरत गर्नलाई त तमाम पाठकहरू छँदैछन् नि! पाठकको काम लेखकले नै गरिदिए भने त […]

म्यागजिन

पृथ्वीलाई सिस्टमले बाँच्न देला के?

ती बौद्धिक जमातको निम्ति त्यो कारखानाको मालिक र प्लास्टिक सप्लाई गर्ने बजारले केही गरेकै छैन। त्यो व्यवस्थाको केही गलती नै छैन। ती लाखौं करोडौं जनसाधारण, जसलाई दोकानेले टमाटर हालेर दिने प्लास्टिक कहाँबाट आउँछ थाहासम्म छैन। […]

म्यागजिन

आखिर, किन आयो त मोदी सुनामी?

२०१४ को निर्वाचनका बेला गरिएका न ‘अच्छे दिन’ आएको थियो, न ‘सबका साथ सबका विकास’ नै भएको थियो, न वर्षमा दुई करोडका दरले रोजगारी सिर्जना भएको थियो, न त विदेशबाट कालो धन नै फर्केको थियो […]

म्यागजिन

तर, फेरि

विचार आगामी कार्यहरूको सूची र रणनीति सबैको तर्क र सुझावलाई लिएर तयार गरिनुपर्छ। जनता र नेतृत्वबीचको पुल सधैँ सुचारू रहनु पर्नेछ। बङ्गालभित्रको कुनै व्यवस्थालाई यो नै मेनिफेस्टोमा लेखिएको स्थायी राजनैतिक समाधान हो भन्ने वकालती हुँनुहुँदैन। […]

म्यागजिन

वर्गरहित सिक्किम चामलिङ सत्ताले देखाएको झुठो सपना थियोे

जुन समय सिक्किममा पुँजीवादले प्रवेश गऱ्यो उ आफ्नो साम्राज्यवादी चरित्रको थियो। यसलाई मलजल गर्ने राजनैतिक दल थियो चामलिङको नेतृत्वमा भएको सिक्किम प्रजातान्त्रिक मोर्चा। चामलिङसँग भएका एक बौद्धिक तप्का थिए जसले मार्क्सवादी साहित्य पढ्थे र लेख्थे। […]

म्यागजिन

के हामी हाम्रै जीतमा पनि नरमाउनु र?

कैरन यसका साथै ममताको क्रुर दिमाग र विनय-अनितको गद्दारीले गर्दा दुई वर्षदेखि आफ्नो घर फर्कन नसकिरहेका बिमल गुरुङसँगै सङ्घर्षरत् हाम्रा वीर साथीहरू चाँडै घर फर्कन सकोस् भनेर दिएका हौं। यसैले यो जीत राजु बिष्टको जीत […]

मुख्य समाचार

पञ्चायत, दागोपाप र जीटीएको भाँडभैलो :  र अबको मुद्दा

सुर्ता दागोपाप त्यही संशोधन गरेको पञ्चायत ऐनअनुसार जिउँदै छ। यता फेरि त्यहीँमाथिबाट जिटिए ऐन लागू गरियो। दागोपापको ऐन खारेज भयो भने  दार्जीलिङले जिल्ला परिषदको स्वरूप पाउँछ र त्यहाँ त्रिस्तरीय पञ्चायत चुनाउ हुनसक्छ। दागोपाप जिउँदै हुँदा […]

मुख्य समाचार

दार्जीलिङे राजनीतिका घुन

यसपटक पनि शान्तिको नाममा आन्दोलन सम्झौतातिर गयो। जनताको मनमा यो सम्झौताले धेरै ठूलो चोट दिएको छ। त्यही चोट बोकेर नै दार्जीलिङका जनता भर्खरै चुनाउमा सरिक बनेका छन्। लोकसभा चुनाउको मत शान्तिको पक्षमा हो कि मुद्दाको […]

म्यागजिन

दार्जीलिङवासीले एक बनेर जातिलाई सङ्कटबाट मुक्ति दिलाउने धर्म निर्वाह गरेका छन्, यसपालि पनि गर्नेछन्

2017 देखि यता तृणमूल काङ्ग्रेसको सरकारले गोर्खा जातिको भाषा साहित्य संस्कृति एवं समाजिक संरचना मास्ने जुन काम गर्दै आएको छ त्यो हेरेर पनि दार्जीलिङवासीले यो चुनावमा आफ्नो मत प्रकट गर्नेछन् भन्ने मेरो विचार छ। बङ्गालको […]

म्यागजिन

गोर्खाल्याण्ड : गद्दारी शाषण र भुसभित्रको आगो 

विचार २०१७ को अगस्त महिनाको मध्यतिर अचानक एउटा बयान आयो,  विमल गुरुङबाट -‘मलाई बङ्गाल सरकारसित मिलेर दार्जीलिङ र खरसाङका केही अवसरवादी नेताहरूले फसाउने षडयन्त्र गरिरहेका छन्। १०-१२ दिनमा उनीहरू को हुन्, म सार्वजनिक गर्नेछु।’ संसारभरि […]

म्यागजिन

नाचको दुनियाँमा एकपछि अर्को गोर्खे कलाकार : प्रशंसा मात्र होइन अब भोटको खाँचो छ अक्षितलाई

 आफ्नो ह्यान्डसेटमा सोनी एप्स डाउनलोड गरेर सुपर डांसर थ्रीमा पुग्नुपर्छ अनि त्यहाँ अक्षितको चित्रमा आफ्नो औँली थिच्नुपर्छ। एउटा सिमबाट पचासपल्टसम्म भोटिङ गर्नसकिने जानकारी दिँदै अक्षितले सबैसबैलाई यति सहयोग गरिदिने अपिल गर्दै हजुरहरूले यति गरिदिनुभयो भने […]

म्यागजिन

हामी अझसम्म संविधानभित्र छैनौं

आजसम्म हामी भारतको संविधानभित्र पसेका छैनौं भन्ने कुरा गोर्खाहरूले बुझ्नुपर्छ। किन भने हाम्रो भूभागलाई अस्थायीरूपमा मात्र ग्रहण गरेर बङ्गालमा राखिएको देखिन्छ। हाम्रो अस्तित्वमाथि प्रश्नचिह्न लागेको कारण यही हो। जेआर देवान विश्वमा बसोबास गर्ने कुनै पनि […]

म्यागजिन

राजनीतिमा अधोगति

नागरिक समाजमा अनुुसन्धान गरियो भने अयोग्य तर हिन्दुत्वको नारा लगाउने मानिसले शौक्षिक तथा सांस्कृतिक संस्थालाई नेतृत्व प्रदान गरेको देख्न सकिन्छ। यस्तै मोदी सरकारले न्यायाधीश नियुक्तिमा पनि व्यवधान पुर्‍याउन थाल्यो। ज्ञानप्रकाश सन् २०१४ को लोकसभाको निर्वाचनमार्फत […]

म्यागजिन

अतिक्रमणको जालो

बहस अहिले त्यो आन्दोलनलाई ‘आवेग’-को राजनीति करार गर्ने राज्यले जन्माएका केही राजनैतिक दलका इन्टेलिजेन्सियाहरूले व्यापक प्रचार गरिरहेका छन्। भाषा, जाति र संस्कृतिमा आउन सक्ने सङ्कटप्रतिको ‘सचेतता’-लाई ‘आवेग’-को परिभाषा भिराएर ‘राजनीति गर्ने’-स्पेस खोज्नेहरू अहिले भरमार छन्। […]

म्यागजिन

बङ्गालले कहाँकहाँ कसरी कसरी अतिक्रमण गरिरहेको छ त? : जनसतहबाट उठ्न थाल्यो आवाज-‘ भाषिक अतिक्रमण दल र नेताको होइन, भाषा र भाषीको गम्भीर सवाल हो’

बङ्गलादेशबाट छिरेका शरणार्थीहरू चिन्हित गर्न र उनीहरूको व्यावस्थापनको लागि बनाइएको ‘रिफ्युजी रिलिफ एन्ड रिहाविलिटेशन डिपार्टमेन्ट’-बाट दार्जीलिङका गोर्खाहरूलाई ‘टाइटल डिड’ दिनुको कुनैतिक अर्थ के बन्छ? जानकारी पाइएअनुसार कालेबुङ जिल्लामा नयाँ र ठूला अधिकारीहरू जति सबै बङ्गाली […]

म्यागजिन

मोहन ठकुरीको गुरुभेटी

– राजकुमार बानियाँ गभर्मेन्ट कलेजको कक्षाकोठामा कुमार प्रधान देखिएनन् भने  खोज्ने जिम्मा पाउँथिन्, पूर्णिमा साह गुप्तले । खोज्न पनि कति सजिलो ! सोझै पुस्तकालयमा गए हुन्थ्यो । प्रायः साहित्य र इतिहासका किताब वरिपरि । कलेज, घर […]